[Nhà đất] -Lại chuyện thủy điện làm khổ người dân

Bốn ngày sau sự cố vỡ đê quây chặn dòng thủy điện Ia Krêl 2, hàng trăm ha hoa màu của các hộ dân ở các làng vùng hạ du như làng Ó, làng Mook Đen, làng Bi vẫn còn ngập trong nước. Mặc dù văn bản của UBND tỉnh Gia Lai đã nêu rất rõ nhưng phía DN dường như phớt lờ những quy định của địa phương.

Dân khổ vì thủy điện Cách đây hơn 1 năm, Thủy điện Ia Krêl 2 nằm trên địa bàn xã Ia Dom, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai đã bị vỡ thân đập chính gây thiệt hại nặng về hoa màu và tài sản của 143 hộ dân. Đầu tháng 5/2014, Công ty Bảo Long Gia Lai đã xây dựng đê quây, chặn dòng để bảo vệ thân đập không bị nước xoáy làm hư hại. Cần có biện pháp hỗ trợ kịp thời để người dân ổn định cuộc sống Tuy nhiên, sáng 1/8 mới đây chính đê quây này cũng bị vỡ. Thế là hàng triệu mét khối nước kéo theo bùn đất tràn về phía hạ du khiến hàng chục hộ dân làng Bi hoảng loạn tháo chạy. Nước lũ lên nhanh nhấn chìm hoa màu, tài sản và nhà cửa của người dân. Bốn ngày sau sự cố vỡ đê quây chặn dòng thủy điện Ia Krêl 2, hàng trăm ha hoa màu của các hộ dân ở các làng vùng hạ du như làng Ó, làng Mook Đen, làng Bi vẫn còn ngập trong nước, thậm chí nhiều nơi còn bị nước cô lập. Cuộc sống của bà con nông dân vùng sâu này vốn đã khó nay lại càng khó khăn hơn khi thành quả lao động của bà con là hàng trăm ha sắn, cao su, bắp, đậu và chòi rẫy bị nước lũ tàn phá tan hoang, có nguy cơ mất trắng. Nhiều hộ dân xã Ia Dom, huyện Đức Cơ khẳng định, sự cố lần này còn trầm trọng hơn so với sự cố vỡ đập lần đầu vào tháng 6/2013. Chỉ trong tích tắc, nước lũ đã nhấn chìm cả một vùng rộng lớn, nhấn chìm hàng trăm ha hoa màu của người dân khiến người dân không kịp trở tay. Theo lãnh đạo UBND xã Ia Dom, huyện Đức Cơ, thống kê sơ bộ cho thấy có hơn 400 ha cây trồng gồm cao su, cà phê, hồ tiêu và các loại hoa màu khác của gần 200 hộ dân phía hạ lưu Thủy điện Ia Krêl 2 bị thiệt hại nặng. Trong đó, hơn 259 ha sắn; 51,7 ha điều; 9,8 ha cao su; 1.690 trụ tiêu; 35,5 ha lúa… và gần 30 chòi rẫy bị nước lũ cuốn trôi và làm cho hư hại. Hiện chính quyền xã Ia Dom đang kiến nghị lên UBND huyện Đức Cơ và tỉnh Gia Lai để sớm có biện pháp hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống trong thời gian chờ đợi thống kê chính xác, buộc phía chủ đầu tư đền bù. Không chỉ riêng người dân mà các DN sản xuất nông nghiệp trên địa bàn cũng bị thiệt hại nghiêm trọng. Chỉ tính riêng tại Công ty 72 thuộc Binh đoàn 15, đợt lũ lần này đã gây thiệt hại trên 65 ha cao su năm thứ 4. Trong đó, 30 ha bị hư hại hoàn toàn, không có khả năng khôi phục. DN có phớt lờ quy định? Để đảm bảo an toàn trong mùa mưa bão sắp đến, ngày 13/5/2014 (tức trước khi sự cố vỡ đê quây chặn dòng tại thủy điện Ia Krêl 2), lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai cùng đại diện một số ban ngành liên quan và UBND huyện Đức Cơ đã đi kiểm tra thực tế tại công trình thủy điện Ia Krel 2. Kết quả cho thấy, việc thi công lại công trình thủy điện Ia Krel 2 là sai quy định khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép. Tiếp đó, ngày 15/5/2014, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Đào Xuân Liên ký Công văn số 1687/UBND-CNXD yêu cầu Công ty cổ phần Công nghiệp và Thủy điện Bảo Long dừng ngay việc tổ chức thi công công trình, không được tích nước hồ chứa cho đến khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện để được phép thi công trở lại theo đúng quy định hiện hành; nếu tái phạm sẽ bị đình chỉ và thu hồi dự án. Đồng thời, yêu cầu Công ty cổ phần Công nghiệp và Thủy điện Bảo Long khẩn trương khơi thông, mở rộng kênh dẫn dòng để hạ dần mực nước trong hồ xuống mực nước chết, chậm nhất đến ngày 18/5/2014 phải hoàn thành... Mặc dù văn bản của UBND tỉnh Gia Lai đã nêu rất rõ nhưng phía DN dường như phớt lờ những quy định của địa phương để dẫn đến tình trạng vỡ đê quây chặn dòng gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản của người dân, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Trước sự việc này, ngày 2/8/2014, UBND tỉnh Gia Lai chỉ đạo các ban, ngành liên quan tổ chức cuộc họp đánh giá nguyên nhân sự cố vỡ đê quây công trình Thủy điện Ia Krêl 2. Chính quyền địa phương cho rằng, nguyên nhân ban đầu được xác định là do trong tuần qua tại huyện Đức Cơ có mưa to liên tục, nước từ thượng nguồn đổ về, đê quây làm không chắc chắn nên không chịu được áp lực nước. Cùng với đó, chủ đầu tư không theo dõi sát sao tình hình để có biện pháp phòng tránh như giảm lượng nước ở hồ chứa. Ngày 3/8/2014, Bộ Xây dựng đã gửi văn bản đề nghị thanh tra chất lượng công trình xây dựng thủy điện Ia Krel 2 sau vụ vỡ đập lần thứ 2 vào rạng sáng ngày 1/8. Bộ Xây dựng đã đề nghị UBND tỉnh Gia Lai giao Sở Xây dựng, Sở Công thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tổ chức thanh tra, xác định nguyên nhân vỡ đập thủy điện Ia Krel 2. Đồng thời, xác định trách nhiệm của các chủ thể có liên quan… Thiết nghĩ, Chính phủ, các bộ, ngành quản lý nhà nước trong lĩnh vực này, chính quyền địa phương cần nhanh chóng bắt tay ngay vào khắc phục hậu quả, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan và chủ đầu tư dự án để xảy ra sự cố, từ đó có biện pháp xử lý nghiêm, không thể để tình trạng mất an toàn cứ diễn ra như thời gian qua. Bài và ảnh Chí Thiện